Terwijl Spanje Malta van de Europese troon stoot, zakt het voormalig ‘gidsland’ van het homohuwelijk steeds verder weg in de ranking
Vijfentwintig jaar geleden was Nederland het eerste land ter wereld dat het huwelijk openstelde voor mensen van hetzelfde geslacht. Vandaag staat Nederland op plek dertien van de Rainbow Map van ILGA-Europe. Spanje verdrong Malta na tien jaar van de eerste plaats. Dat is geen toeval, maar een direct resultaat van bewuste politieke keuzes. Juist in een tijd waarin lhbti-rechten elders in Europa onder vuur liggen, kiest Madrid voor uitbreiding van rechten en vrijheid in plaats van inperking.
En in Nederland kan dit ook. Bijvoorbeeld door het debat over de transgenderwet te hervatten. Deze wet stelt mensen in staat hun geslachtsvermelding op het ID-bewijs aan te passen zonder ‘deskundigenverklaring’. In december 2025 stemde de Tweede Kamer vóór een motie om het debat over deze wet te hervatten, maar daar is tot op heden niets mee gebeurd. “Geen goede zaak,” vindt Kim van Sparrentak, Europarlementariër (PRO) en co-voorzitter van de lhbti-intergroep van het Europees Parlement.”Nederland ontneemt lhbti-personen ruim een derde van de rechten die ILGA-Europa als standaard hanteert. We zouden zoveel meer kunnen doen, zoals juridische erkenning toegankelijker maken voor transgenderpersonen en de toegang tot zorg verbeteren. We moeten echt van de illusie af dat Nederland een gidsland is. We lijken de ongelijkheid niet eens meer als probleem te erkennen.”
De nieuwe Rainbow Map laat zien dat steeds meer Europese landen de rechten van lhbti-personen ontnemen. Slowakije maakte het via een grondwetswijziging praktisch onmogelijk voor niet-heteroseksuele stellen om een gezin te beginnen te worden. Belarus bestempelt lhbti-organisaties als terroristische of extremistische organisaties. In Portugal ligt een wetsvoorstel op tafel waarmee meer dan tien jaar vooruitgang voor trans- en interseks personen wordt teruggedraaid. En hoewel Duitsland verklaart dat hun lhbti-actieplan ‘’voltooid is’’, zijn er nog significante tekortkomingen in de implementatie ervan.
De Rainbow Map van ILGA-Europe rangschikt 49 Europese landen op basis van 76 indicatoren op wetgeving en beleid voor lhbti-personen op een schaal van 0 tot 100%. Nederland staat stil, met een score die in tien jaar tijd is gedaald van 70% naar 64%.
De kopgroep bestaat uit Spanje (89%), Malta (88%), IJsland (85%) en België (85%).
